Foça Athena Tapınağı

0
6

İon dünyasının en eski tapınaklarından biridir Athena Tapınağı. Phokaia zamanında bu antik kentte yaşayanlar hem Athena’ya hem de Kybele’ye aynı anda ve birlikte taparlarmış. Athena kentin baş tanrı-kadını olarak; Kybele ise Anadolu’nun ana tanrıçası olarak kabul edilmektedir. Athena Tapınağı’nın bulunduğu kısımda daha önceden Kybele bulunurmuş ve Kybele’ye tapma gerçekleşmekteymiş. Günümüzde Foça için önemli bir yere sahip olan Athena Tapınağı’nda kazı çalışmaları halen devam etmektedir. Bu tapınağın bir bölümünün yeniden ortaya çıkarılması ziyaretçileri Foça’ya çekmek için oldukça önemlidir.

Athena Tapınağı, yarımadanın kuzey doğusundaki kayalık üzerinde yer almaktadır. Limana hakim bir konumdadır. Yani kentin en güzel yeri diyebiliriz. Tanrıça heykelinin ahşaptan yapılmış ve tapınakta oturur vaziyette olduğunu gösteren kaynaklar bulunmaktadır. Bu tapınağın M.Ö. 6. yüzyılın başlarında inşa edildiği bilinmektedir. Tapınak duvarının dış yüzeyinde at ve grifon protomları olduğu belirlenmiştir. Zaman zaman bu tapınak hasar görmüş, hasar görmesi sonucu onarılmıştır. Bu durum Roma dönemine kadar böyle davam etmiştir. Tapınak aşağı yukarı 800 yıl kadar ayakta kalmayı başarabilmiştir. Ancak M.S. 2. yüzyılda meydana gelen, Bergama ile İzmir arasındaki geniş bölgeyi etkileyen deprem sonucu yıkılmıştır. Phokaialılar bu sefer tapınağı mermer kullanarak tekrar inşa etmişlerdir. Bu şekilde tekrar inşa edilen mermer tapınak ise M.S. 1040’ta meydana gelen depreme kadar ayakta kalmıştır.

Tapınak, Geç Roma Döneminde eski önemini yitirmiştir. Bu zaman diliminde yani M.S. 5. ve 6. yüzyıllarda Athena Tapınağı’nın arkası seramik atölyeleri tarafından kullanılıyordu, artık kentte seramik endüstrisi egemendi. Yani tapınağın arka kısmında yapılan kazı çalışmaları sonucunda seramik çöplükleri bulunmuştur. 1040 yılındaki deprem sonucu kısa bir süre bu alan nekropolis alanı olarak kullanılmıştır.

Athena Tapınağı Kazı Çalışmaları

2005 ve 2008 yılları arasında yapılan kazılar sonucunda alanın batı kısmında önemli bulgular ele geçmiştir. Kazı çalışmaları sonucunda tapınağa ait olan çatının ahşaptan yapıldığı ve çatıya kadar olan kısmın ise Foça’ya özgü olan tüf taşından yapılmış olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte tapınağın eski durumuna ait çizimlerin doğru bir şekilde yapılma olasılığı ortaya çıkmıştır.

Kazıların tamamlanması ve tapınağın yeniden ayağa kaldırıması ile birlikte Batı Anadolu’nun geçmişinin günümüze yansıması ortaya çıkmış olacaktır. Çünkü bu tapınak İon dünyasının en eski tapınaklarından biri olması özelliğini taşımaktadır. Sonuç olarak yaklaşık 800 yıl ayakta kalmış bir tapınaktan bahsediyoruz.

Athena Tapınağı’nın bulunduğu yarımadanın geçmişte bir ada olduğuna dair farklı görüşler bulunmaktadır. Ada olan bu kısmın, sonradan kara ile birleşmiş ve günümüzdeki duruma geldiğini belirtirler. Ve Foça’da ikinci dönem kazıları sonucunda burada bir araştırma yapılır, 1.60 metre derinlikte kum tabakası bulunur. Bu durum sonucunda bu kısmın Roma Dönemi’nde deniz olduğu sonucuna varmışlardır. Ancak bir diğer araştırmacıya göre ise, ortaya çıkan kumun deniz kumu değil, derelerin dağlardan getirmiş olduğu kumlar görüşüdür. 2002 yılındaki kanalizasyon çalışmaları sonucunda buranın kesinlikle bir ada olmayacağı görüşüne varılmıştır.

Bu makalemizde sizlere Foça Athena Tapınağı hakkında ayrıntılı bilgiler vermeye çalıştık. Dilerseniz Foça Tarihi sayfamıza da göz atabilirsiniz…

Bir sonraki makalemizde görüşmek dileğiyle 🙂

Foça’ da ki Büyük Eviniz

Foça Otel 1887

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here