Foça Beş Kapılar Kalesi

0
5

Antik dönemde yarımadanın denize bakan kısmını kapsayan surlar, Foça Athena Tapınağı ‘nın yer aldığı kısmı da içerisine almaktaydı. Antik zamandan günümüze kadar olan Foça, bu surların iç kısmında yer almıştır. Yapılan araştırmalar sonucu kayıkhane girişi olarak belirlenmiş olan beş açıklık sebebi ile Beş Kapılar olarak bilinmektedir. Surlar üzerinde yapılan kazı çalışmaları 2014 yılında tamamlanmıştır. Bu restorasyon sırasında bazı ilkeler göz önünde tutulmuştur. Günümüze kadar gelen yüzeylere hiç dokunulmamıştır. Restorasyon aşamasında eski taşlar kullanılarak üzerilerinde eskitme yapılmıştır. Restore edilen bölümler, diğer eski yüzeylerden andezit taşından kırmızı bir hat ile, farklı dönemlerdeki duvarlar ise bazalttan siyah bir hat ile ayrılmıştır. Phokaia kent duvarları olarak geçen bu kısım UNESCO Dünya Geçici Miras Listesine dahil edilmiştir.

Foça Beş Kapılar Kalesi Surları

Surlar Foça’ya özgü olan tüf taşından dikdörtgen şeklinde yapılmıştır. Surların M.Ö. 590 yılı civarlarında yapıldığı bilinir. Yani aşağı yukarı 2600 yıllık bir tarihi geçmişe sahiptir. Bu uzunca dönem içerisinde birçok kez onarım görmüştür. Surların ilk yapım evresi Arkaik dönem olup, sonra Roma, Ceneviz ve Osmanlı dönemlerinde tekrar onarılmıştır. En büyük onarımlarını ise, neredeyse yeniden yapılmış diyebiliriz ki, Cenevizliler ve Kanuni Sultan Süleyman zamanında geçirmiştir. Surlar üzerinde dört tane kule vardır. Bunlardan biri üçgen prizma görünümündedir ve Cenevizli Dönemi’ne ait olduğu yapılan araştırmalar sonucu ortaya çıkmıştır.

Diğer üç tane kulenin ise Osmanlı Dönemi’nde yapıldığı belirlenmiştir. Kuleli surun yan yana dizilmiş olan beş kapısının şehre giriş için kullanıldığı biliniyor. İç kısmında Türk Hamamına ait kalıntılar bulunmuştur. Beş Kapılar Kalesi 1275 yılında Doğu Roma İmparatoru Michael Paleologos tarafından Cenevizli Manuel Zacharna’ya verilmiştir. Beş Kapılar Kalesi’nin orta kısmında yer alan kapının üzerinde bir yazıt bulunur; bu yazıtta şu ifadelere yer verilmiştir (Bu yazıtın çevrilmiş haline Foça Belediyesi arşivlerinden ulaşılmaktadır):

“Bu mübarek yapı, Sultan Selim Şah oğlu, en büyük sultan, Arab ve Acem Meliklerinin efendisi, sultan oğlu Sultan Süleyman Şah’ın hükümdarlığı zamanında (Gökler ve yerler durdukça Allah onun devletini ebedi ve mülkünü daim kılsın), Sultan Süleyman Şah’ın oğlu Sultan Mustafa’nın silahdarlar ağası (Allah’ın) zayıf kulu İskender eliyle yapıldı. Sene 945 (M.S. 1538-1539).”

Beş Kapılar Kalesi’nin yapımında kesme taş kullanılmıştır ve dikdörtgen planlı bir yapı hakimdir. Köşelerinde yer alan dikdörtgen kuleler ile kale desteklenmiştir. Beş Kapılar’ın hemen arkasında kalan yarım daire şeklindeki bölge Cenevizliler zamanında yapılmıştır. Bu bölüm günümüzde çeşitli etkinlikler ve gösteriler için anfi olarak kullanılmaktadır.

Beş Kapılar Kalesi günümüzde 1983 ve 1994 yıllarında restore edilmiştir.

Beş Kapılar Kalesi’nin olduğu bölüm gün batımlarında eşsiz bir güzelliğe ev sahipliği yapar. Foça’da en güzel gün batımlarının izlendiği yerlerden biridir.

Bu yazımızda sizlere Foça Beş Kapılar Kalesi hakkında detaylı bilgiler vermeye çalıştık… Dilerseniz Foça Athena Tapınağı makalemize de göz atabilirsiniz…

Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere 🙂

Foça’ da ki Büyük Eviniz

Foça Otel 1887

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here