İzmir ’e uzaklığı 69 km mesafede bulunan, İzmir’in şirin sahil kasabalarından biridir Foça. Taş evleriyle, arnavut kaldırımlarıyla, balıkçı ve balıkçı tekneleriyle, havası ile insanı kendine büyüler. Heredot da dünyadaki en güzel gökyüzü ve en güzel iklim burada derken, boşuna dememiştir. Gelen ziyaretçilerde tekrar tekrar gelme arzusu uyandırır bir kere ayak bastıysanız Foça’ya.

Gerek sit bölgesi, gerek askeri bölge, gerek ise özel çevre koruma bölgesi olmasından ötürü Foça, bakir kalmaya devam etmektedir. Bu yüzden büyük şehirlerin karmaşasından, kalabalığından, telaşından uzaklaşıp rahat bir nefes almak için bire birdir Foça. Dinlendirir, dinginleştirir insanı.

Eski Foça

Dört mevsim yaşayan bir ruh vardır Foça ’da. Eski Foça ’ya ne zaman gelirseniz gelin, terk edilmişlik hissi hiçbir zaman yaratmaz. Ve her mevsim yapılacak bir şeyler bulursunuz. Kışın oltalarınızı alıp ister sahilden ister teknelerle balık tutabilirsiniz. İstediğiniz her mevsim sahilde uzunca yürüyüşler yapıp, kış aylarında pelikanlara denk gelip onları besleyebilirsiniz. Yürüyüş yaparken Foça ’nın o huzurunu hissedersiniz. Siz yürürken yanınızdan küçük balıkçı tekneleri geçer. Teknelerin pat pat sesleri ile denizde gelin gibi süzüldüğü ana şahitlik edersiniz.

Foça kendisi küçüktür ama köklü bir tarihi geçmişe ev sahipliği yapmıştır. Sırasıyla Perslerin, Büyük İskender’in, Romalıların ve Osmanlı İmparatorluğu’nun egemenliğine girmiştir. 1922 yılına kadar Yunanlıların elinde olan Foça, Kurtuluş Savaşı’nda Atatürk’ün Foça’ya gelmesi ile 11 Eylül Foça ’nın kurtuluşu olarak kutlanmaktadır.

Phokailılar olarak geçmişte birçok koloni kurmuşlardır. Bu kolonilerden bazıları şu şekildedir: Karadeniz’de Amysos (Samsun), Çanakkale Boğazı’ndaki Lampsakos (Lapseki), Midilli Adası’nda Methymna (Molyvoz), Güney İtalya’da Elea (Velia), Korsika’da Alalia, Güney Fransa’da Massalia (Marsilya), Nice ve Antibes, İspanya’da Ampuria’dır. Phokailalılar denizcilik konusunda oldukça üstün yeteneklere sahiptiler. Bu nedenle o dönem en parlak dönemlerini yaşamışlardır. Bu dönem M.Ö. 750-546 yıllarına denk gelmektedir. 50 kürekli, 500 yolcu kapasiteli tekneler yapıp günümüzdeki Marsilya kentine kadar bu teknelerle girmişlerdir ve günümüzdeki Marsilya’yı Phokaialılar kurmuştur.

Foça ’da Ne Yapılır ?

Güzel bir iklime ev sahipliği yaptığı için kışın gelen insanı üşütmez, yazın da sıcaktan ötürü bunaltmaz. Bu nedenle yaz, kış, bahar demeden her dönem Foça ziyaret edilebilir. Birbirinden güzel yürüyüş yolları sayesinde Foça’yı keşfe çıkabilirsiniz. Bu keşif size hem tarihi hem de doğayı sevdirecektir. Bu tarihi yürüyüş yolu olarak bilinen yerleri biraz tanımaya ne dersiniz?

Küçük Deniz Yolu olarak bilinen yere Theodoros Yolu denilmektedir. Bu yol adını, adından anlaşılacağı gibi Phokaialı mimar olan Theodoros’tan almıştır. Bu güzergahta göreceğiniz taş evlerin çoğunun restorasyonu tamamlanmış olup evlerde yaşam vardır. Seramik atölyesi, nekropol alanı, Roma villa kalıntıları, mozaikler ve eski Rum okulu bu yürüyüş yolu üzerindedir.

Kybele Yolu, adını Anadolu’nun ve Phokaia’nın en eski ana tanrıçası olan Kybele’den almaktadır. Kybele, bereketin ve doğurganlığın tanrıçası olarak geçer. Sur kalıntıları, hamam, Hafız Süleyman Mescidi, sur duvarları, Cumhuriyet çeşmesi, Fatih Camii, ağalar konağı, denizcilik müzesi, Kybele gemisi, beş kapılar, liman kutsal alanı, tuz deposu, Athena Tapınağı, Kayalar Camii bu yolu gezerken görebileceğiniz alanlardır.

Heredot Yolu, adını Herodot Duvarı olarak geçen bölgeden almaktadır. Herodot Duvarı bu güzergahtadır. Çifte kayalar, antik tiyatro, yel değirmenleri, Maltepe Tümülüsü, Osmanlı Mezarlığı, antik su kuyusu, su kemerleri yürüyüş esnasında karşınıza çıkacaktır.

Büyük Deniz Yolu olarak geçen Megaron Yolu ise adını Foça ’nın ilk yerleşim alanı olan bölgeden megaron bulunması sonucunda almaktadır. Foça’nın ilk yerleşim alanı Foça’nın tarihini 5 bin yıl öncesine kadar götürmektedir. Bu yol üzerinde de taş evler gözünüze çarpacaktır. Nekropol, yel değirmenleri, iç fener, antik su kanalı, şeytan hamamı, kule ev, demirci atölyesi, oval yapılar Foça ’nın tarihine ışık tutan yapılardır.

Seyahat Severler Neden Foça ’ya Gelmeli ?

Derin bir tarihe sahip olan Foça’da yürüyüş yapmak daha da anlamlı ve keyifli olacaktır. Eski Foça sokaklarında kendinizi kaybedebilirsiniz. Her sokak zaten denize çıkar, böylelikle kaybolma ihtimaliniz hiç yok diyebiliriz.

Yürüyüş yolları üzerinde yer alan taş evler, arnavut kaldırımlar, kışın misafir olan pelikanlar, hoş sohbet balıkçıları, sahil boyunca dizilmiş balıkçı tekneleri, yel değirmenleri Foça ’yı Foça yapan değerlerdir.

Bisiklet yolları kullanılarak bisiklet turları yapmak için uygun bir sahil kasabasıdır Foça. Özellikle bahar aylarında bisikletinizle gezerken tabiatın uyanışına tanıklık edersiniz. Doğadaki birbirinden güzel çiçekleri toplama şansına sahip olursunuz.

Frigya tepesine giderek Eski Foça ’yı tepeden seyretmek paha biçilemezdir. Tüm Foça ’nın ayaklarınızın altında olduğunu hayal edin.

Foça ’nın meşhur yoğurtlu balığını, boyozunu, gevreğini, lokmasını, Ege otlarını ve zeytinyağlılarını, sakızlı dondurmasını tatmalısınız.

Ege’nin doğallığını, enerjisi, sıcaklığını ve samimiyetini hissetmek için Foça doğru tercihtir. Tatil planınızı henüz yapmadıysanız Foça ’yı da rotanıza eklemelisiniz.

Foça ’da Gün Batımı

En güzel gün batımlarının yaşandığı yerlerdendir. İsterseniz sahilde denize karşı gün batımını izleyebilir, isterseniz koylara giderek veya yel değirmenlerine çıkarak Foça’daki gün batımına tanıklık edebilirsiniz. Eski Foça ’nın eşsiz manzarası eşliğinde gün batımının tadını çıkarabilirsiniz. Bu arada bahar veya yaz aylarında tekneler gün batımı turları düzenlemektedir. Bu turlara da katılarak güne denizden veda edebilirsiniz. Yine yaz aylarında günübirlik tekne turları ile deniz turuna çıkarak, güneşin ve Ege Denizinin masmavi sularında yüzme şansına sahip olabilirsiniz. Böylelikle irili ufaklı adaları da görebilirsiniz.

Foça Pazarları

Foça’da Salı ve Pazar günleri kurulan pazarları gezebilirsiniz. Salı günü kurulan pazar, semt pazarı olup pazarda en taze sebze ve meyveleri alabilirsiniz. Kokusu, rengi bile farklıdır Ege pazarlarının. Pazar günleri kurulan pazar ise Yeryüzü Pazarı (Earth Market)’dır. Slow Food felsefesi doğrultusunda küçük üreticinin desteklendiği ve Foça’ya maksimum uzaklığı 40 km olan yerlerden bu pazara katılım sağlanmaktadır. İyi-temiz ve adil gıda doğrultusunda ürünler satılmaktadır. Bu pazar hemen otogara doğru giderken itfaiyenin karşısındaki yeşil alanda kurulmaktadır.

Foça Sembolleri

Foça’nın simgesi günümüzde foklar olsa da geçmiş tarihte Gal horozu da Foça’nın simgelerinden biridir. Birliğin, dirliğin, erken uyanışın sembolü olarak anlamlandırılmaktadır. Bu horoz Yeni Foça kazıları esnasında bir duvarın içerisinde rölyef olarak bulunuyor ve sonrasında bir müzeye bağışlanıyor; ancak 1922 yılında çıkan İzmir Büyük Yangınında maalesef ortadan kayboluyor. Marsilya’nın simgesi olarak bilinen horoz da Phokaialı denizciler tarafından Marsilya’ya götürüldüğü bilinmektedir. Griffon da Foça sembollerinden bir diğeridir. Foktan daha çok kullanılan bir tasvir olmuştur. Roma dönemine kadar Phokaia sikkelerinin üzerinde grifon görülmektedir. Grifonu tasvir etmek gerekirse, kartal başlı, arslan gövdeli ve kanatlara sahiptir. Kulakları at kulağına benzer ve üst çenesi de kartal çenesi şeklindedir. Alt çenesi ise zaman zaman arslan, zaman zaman ise kartal çenesi şeklindedir.

Karataş Efsanesi

Dilden dile dolaşan bir efsanedir gidiyor, peki bu efsane nedir? Bir Karataş var ki nerede olduğu bilinmiyor, pek tabi çeşitli rivayetler söz konusu. Kimine göre surlara doğru giderken o bölgede, kimine göre fok heykelinin bulunduğu bölgede. Sonuç olarak kimse bu karataşın nerede olduğunu bilmiyor.

Bu efsaneye göre, her kim ki bu kara taşa basarsa Foça ’ya basireti bağlanır, dönüp dolaşır Foça ’ya yerleşme arzusu doğar. Bu efsanenin temelin de ise aslında bir aşk yatar. Rum ve Türk olmak üzere Eski Foça ’da yaşayan iki balıkçı vardır. Her ikisi de dinine bağlı, evli, zaman zaman birbirlerini kahvede gören ancak birbirini tanımayan iki balıkçı. Bir gün Rum olan balıkçı denize açıldığında fırtına çıkar, teknesi alabora olacakken Türk balıkçı yardımına koşar ve onu kurtarır.

O günden sonra iki yakın dost olurlar. Bir gün kahvede otururken Rum balıkçı eşinin hamile olduğunu söyler, o gün akşam Türk balıkçı da eve gittiğinde eşinin hamile olduğunu öğrenir. Birinin çocuğu kız, diğerinin ki erkek olur. İkisi de çocuklarına Deniz ismini verir. Birine Büyük Deniz, diğerine Küçük Deniz derler. Zamanla iki çocuk birbirine aşık olur ve nişanlanırlar. Büyük Deniz babası gibi balıkçı olmaya karar verir ve para kazanmak için denizlere açılır. Küçük Deniz de her gün uğurladığı yerde Büyük Deniz’i bekler, günler geçer, aylar geçer ama Büyük Deniz gelmez. Nihayetinde hastalanır ve üzüntüsünden ölür. Bu duruma çok üzülen babaları da o günden sonra her kim ki bu taşa basarsa basireti bağlansın, dönüp dolaşıp yine Foça’ya gelsin derler. Foça belki de bu yüzden insanlarda bağımlılık yapmaktadır.

Phokaia Sikkeleri

İlk para kullanımı M.Ö. 7. yy’da Anadolu’da başlamıştır. Phokaia elektron sikke basma konusunda oldukça önemli bir kent olmuştur. Miletos’tan sonra elektron sikke basan ilk şehirlerdendir Phokaia antik kenti. Phokaia’ya ait elektron sikkeleri ayırt etmek kolay olduğu söylenir, çünkü Phokaia’nın elektron sikkeleri daha koyu renkli ve daha ağır olma özelliğini taşırmış. Canlı renkte olmaları ise altın içeriğinin fazla olmasındanmış. Özellikle denizcilikte üstün olduğu dönemlerde ekonomileri oldukça gelişmiştir bu nedenledir ki sikkelerde de üstünlük göstermişlerdir. Phokaia’ya ait olan bir tane stater bulunmaktadır.

Onun da bir yüzünde fok sembolü, diğer yüzünde ise kabaca basılmış iki kare vardır. Bu stater ise British Müzesi’nde sergilenmektedir. Daha sonraki yıllarda basılan sikkelerin üzerinde ise hayvan başı veya hayvan betimlemeleri yer almaktaymış (fok, grifon, aslan, koç, boğa, domuz). Daha geç döneme ait olanlarda erkek veya kadın tanrılar dikkat çekmektedir.

Bu sayfamızda sizlere Foça hakkında bilgiler vermeye çalıştık. Eğer Foça’ da konaklama arayışında iseniz Foça Otelleri içerisinde bir aile işletmesi olan otelimizi ziyaret edebilirsiniz..

Foça’ da ki Büyük Eviniz

Foça Otel 1887